Cezanın Ertelenmesi ( TCK 51 )
Ceza yargılaması sonucunda mahkeme tarafından verilen hapis cezasının her durumda derhal infaz edilmesi zorunlu değildir. Türk Ceza Hukuku sistemi, failin kişiliği, sosyal durumu ve suç sonrası davranışlarını dikkate alarak bazı hallerde cezanın infazını erteleyebilmektedir. Bu kuruma “cezanın ertelenmesi” denir. Cezanın ertelenmesi, özellikle ilk defa suç işleyen ve yeniden suç işleme ihtimali düşük görülen kişiler açısından önemli bir ceza politikası aracıdır.
Cezanın Ertelenmesi “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ( HAGB ) ile karıştırılmamalıdır. Uygulamada sıkça karıştırılan bu iki kurum arasındaki en temel fark ertelemede bir “mahkumiyet hükmü” vardır ve bu sicile işlenir ancak infazı durdurulur. HAGB’de ise ortada henüz hukuki sonuç doğuran bir mahkumiyet yoktur; denetim süresi sonunda dava tamamen düşer. HAGB hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.
Cezanın Ertelenmesi TCK 51. madde kapsamında kişinin gerekli şartları sağlaması durumunda hakkında verilen 2 yıl ve daha az süreli hapis cezasının belirlenecek denetim süresi ve hükümlerince dışarıda infaz edilmesini sağlayan düzenlemedir.
Mahkeme, belirli şartların varlığı halinde, hükmedilen hapis cezasının infazını erteleyerek sanığı bir denetim süresine tabi tutar. Denetim süresi sorunsuz tamamlanırsa ceza infaz edilmiş sayılır.
Bu yönüyle cezanın ertelenmesi:
-
Bir af değildir,
-
Mahkumiyet ortadan kalkmaz,
-
Ceza yalnızca cezaevinde çektirilmez.
1. Hapis Cezasının Süresi
-
2 yıl veya daha az süreli hapis cezaları ertelenebilir.
-
18 yaşından küçükler ve 65 yaşından büyükler için bu sınır 3 yıldır.
-
Adli para cezaları ertelenemez; yalnızca hapis cezaları için uygulanır.
Bir suç nedeniyle hükmedilen 1 yıl veya daha az süreli hapis cezası TCK 49/2 uyarınca kısa süreli hapis cezası olup mahkeme yargılama neticesinde hükmettiği 1 yıl veya daha az kısa süreli hapis cezalarını adli para cezalarına ( TCK m.50/1-a ) çevirebilir. Mahkemenin hapis cezasından çevirdiği bu adli para cezaları hakkında da cezanın ertelenmesi kararı verilemez.
2. Daha Önce Kasıtlı Suçtan Mahkumiyet Olmaması
Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı 3 aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş olması gerekir. (Taksirli suçlar bu engel kapsamında değildir.)
3. Mahkemenin Sanık Hakkında Olumlu Kanaat Edinmesi
Suç İşlemeyeceği Hususunda Kanaat: Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak, ileride bir daha suç işlemeyeceği yönünde olumlu bir kanaat oluşmalıdır.
4. Erteleme kurumu her suçlu veya her suç tipi için geçerli değildir. Şu durumlarda erteleme kararı verilemez:
-
Hükmedilen hapis cezası 2 yılın (18 yaş altı ve 65 yaş üstü bireylerde 3 yıl ) üzerinde olanlar.
-
Geçmişte 3 aydan fazla kasıtlı bir suçtan hapis cezası almış olanlar.
-
Mahkemede pişmanlık göstermeyen ve yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaat oluşturmayan kişiler.
-
Adli Para Cezaları: Sadece hapis cezaları ertelenebilir; doğrudan veya seçenek yaptırım olarak verilen adli para cezalarının ertelenmesi mümkün değildir.
-
Bazı özel kanunlarda veya suç tiplerinde erteleme yasağı veya farklı sınırlamalar bulunabilir:
Disiplin Hapisleri: Disiplin veya tazyik hapsi niteliğindeki cezalar (örneğin nafaka ödememe nedeniyle verilen hapis) ertelenemez.
Terör Suçları: 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında bazı suçlarda erteleme sınırları ve şartları daha ağırlaştırılmıştır.
Denetim Süresi: Erteleme kararı verildiğinde, sanık hakkında 1 yıldan az, 3 yıldan fazla olmamak üzere bir denetim süresi belirlenir. Bu süre içerisinde kişi kasıtlı bir suç işlerse veya yükümlülüklerine uymazsa, ertelenen cezanın infaz kurumunda çektirilmesine karar verilir.
4. Cezanın Ertelenmesi Halinde Denetim Süresi
Mahkeme, ertelenen ceza için bir denetim süresi belirler:
-
Bu süre 1 yıldan az, 3 yıldan fazla olamaz.
-
18 yaş altı kişiler için üst sınır 3 yıl,
-
18 yaş altı veya 65 yaş üstü kişiler için daha esnek uygulama mümkündür.
Denetim süresi içinde:
-
Yeni kasıtlı suç işlenmemesi gerekir.
-
Mahkeme, sanığa bazı yükümlülükler getirebilir: Meslek edinme, Eğitim programına katılma, Kamuya yararlı bir işte çalışma vb.
Nihayetinde denetim süresi yeni suç işlenmeden, yükümlülüklere uygun şekilde tamamlanırsa, ertelenen ceza infaz edilmiş sayılır. Ancak mahkumiyet kaydı tamamen ortadan kalkmaz yalnızca ceza cezaevinde çektirilmemiş olur.
#Cezanınrrtelenmesi #Cezanınrrtelenmesinedir #Cezaerteleme #Hapiserteleme